Autocad nedir?
Autocad, bilgisayar destekli çizim, tasarym, üretim ve imalatta görevlerin yerine getirilmesi için ve komut i?lemiyle ve sayysal bilgisayarlaryn kullanylmasyyla ilgili bir teknolojidir.Autocad kullanymy için donanym ve yazylyma ihtiyaç duyar.Donanym olarak ekran, klavye, mouse,vb. Bilgisayar elemanlaryny örnek olarak verebiliriz. Bunlaryn dy?ynda son yyllarda çizim tablary çykmy?tyr ve çizim hyzyny artyrmak amacyyla üretilmi?tir. Ayryca autocadte yapylan çizimlerin payla?ymy kolay ve mümkündür autocad de çizimleri çykty almak mümkün ve ölçekli 1/ 1 ölçekli çykty almak üretimdeki aksaklyklary ve seri ve hyzly bir biçimde ölçü kolayly?y sa?lamy?tyr. Autocadde ölçekli çykty almak için gereken yazycylar ve ploterdyr.autocad dosyalary i? merkezlerinde fabrikalarda ortak olarak dosyalary kullanmak mümkündür i? grubu olu?turmak mümkün kylynmy?tyr.
Autocad nerelerde kullanylyyor ?
Autocad pro?ramynyn hangi mesleki bran?larda kullanyldy?yny inceleyelim .
Mimari çizimde avantajlary:
Autocad mimarinin vazgeçilmezlerindendir.Autocad mimarlykta proje ve plan çykarmada büyük kolaylyk sa?lamakla beraber hata ve risk önüne geçer ve mimaride büyük kolaylyklar sa?lar mimaride genelde 2d boyutlu çizimler kullanylyr ve proje bazynda kesit alma ve çykarma da kullanylyr görünü? ve perspektif vermek de mümkündür son yyllarda teknolojinin ilerlemesi ve görsellik vermeyi 3 boyutlu çizimleri mümkün kylynmy?tyr.
Makine :
Autocad makinecilik de çok kullanylan programlardan biri haline gelmi?tir makinede üretim boyutunda teknik çizim konusunda büyük kolaylyklar katmy?tyr.Autocad makine yapylmadan önce makinenin teknik çizimleri ve ?ablonlary çykmasyny sa?lar ve görsellik ile ve teknik içeri?i ile hata orany indirger hatasyz bir üretim için düzenlenmi?
bir program olmasy dolayysy ile di?er meslek dallary gibi makinecilik de sykça kullanylyr.
Yn?aat:
in?aat sektöründe mimari gibi genel olarak kullanymy yo?undur.in?aatta plan çykarma ve hesaplama yöntemlerinde büyük kolaylyklar getirmektedir.
mobilya dekorasyon :
mobilya dekorasyon son yyllarda sektörün hyzla büyümesi ile yo?un bir talep görmeye ba?lamy?tyr.Mobilya a?aç sanayisinde üretim noktasynda büyük kolaylylar sa?lamanyn yanynda görsellik verme konusunda üzerine dü?en görevi yerine getirir mobilya da imalat bölümlerinde teknik ölçüye dayaly olarak imalat ölçüleri ve çizimlerinde ba?ary
sa?lamy?tyr sektörde en çok kullanylan programlaryn ba?ynda gelmektedir.
Elektirik ve Elektronik :
Bilgisayar destekli elektrik mühendisli?i, daha çok ?alter tesisleri, elektrik projelerinin akym yolu ?emalary çizimi ve buna ba?ly projelendirme çaly?malarynyn her a?amasyny kapsar.Bir elektrik tesisi projesi için yüzlerce sayfa elektrik plany, akym yolu ?emasy çizilir. Akym yolu ?emalary genellikle a4 ve a3 boyutlaryndaki ka?ytlara çizilir. Çizimlerde çok fazla tekrarlanan standartlanmy? semboller kullanylyr. Ayryca farkly ?ema sayfalary arasyndaki elektrik ba?lantylarynyn korunmasy gerekir. Bazy projelerde eski projelerin yapysyndan yararlanmak olana?y vardyr. Tüm bu özellikler cad sistemlerinin geli?mesinde önemli rol oynamy?tyr. Bilgisayar destekli elektrik mühendisli?inde en önemli bile?en, yüzlerce elektrik sembolünden olu?an sembol kütüphanesidir. Bu semboller ya cad yazylymyyla birlikte gelmekte ya da kullanycy tarafyndan olu?turulmaktadyr.Elektronik mühendisli?inde bilgisayar yardymyyla
tüm devre ve baskyly devre karty tasarymy gerçekle?tirilir.Tek bir ana i?lemcide 3 milyon transistör, baskyly devre kartlarynda giderek artan karma?yklyk, eleman yo?unlu?u ve özellikle sayysal devrelerde 10-150 Mhz’den ba?layan yüksek hyzlar elektronik tasarym ve geli?tirme çaly?malarynda cad sistemlerinin kullanymyny kaçynylmaz hale getirmi?tir.
Kalypçylyk:
Kalypçylyk son yyllarda artan teknoloji ile nasibini almy?tyr .cad sistemlerinde
Cad sistemlerinin yararlary;
* Çizimlerde daha kolay ve hyzly de?i?iklik, daha kaliteli çizimler
* Tasarym hassasiyetinin artmasy
* Çe?itli ölçeklerde hyzly çizim imkany
* Tasarym ve analizin bütünle?mesi
* Daha çok tasarym seçene?ini deneyebilme
* Montajlary denemek için daha geli?mi? yöntemler
* Tasarlanan ürünü görsel olarak daha iyi algylama
* Geometrik özelliklerin daha kolay hesaby
* Standart parça kullanymynda arty?
* Ka?yt kullanmanyn yaratty?y sorun ve risklerin azalmasy
* Daha hyzly ve do?ru teklif verme
* Teknik doküman kalitesinin yükselmesi
* Mü?teri de?i?iklik isteklerinin daha kolay yerine getirilmesi
Muhasebe Nedir?
1- Muhasebe : mali nitelikteki ve olaylary para ile ifade edilmi? ?ekilde kaydeden synyflandyran özetleyerek rapor eden ve sonuçlary yorumlayan bilim.
2- Muhasebenin fonksiyonlary (i?levleri):
Borç ve alacak ili?kilerini düzenler.
Y?letme yönetimine yardymcy olur.
Y?letme lehine delil olur.
Y?letmenin istatistik çykarmasyna yardymcy olur.
3- Muhasebenin temel kavramlary :
Sosyal sorumluluk kavramy
Ki?ilik kavramy
Y?letmenin süreklili?i kavramy
Dönemsellik kavramy
Para ile ölçme kavramy
Maliyet esasy kavramy
Tarafsyzlyk ve belgelendirme kavramy
Tutarlylyk kavramy
Tam açyklama kavramy
Yhtiyatlylyk kavramy
Önemlilik kavramy
Özün önceli?i kavramy
3-a Sosyal sorumluluk kavramy : bu kavram muhasebenin i?levinin yerine getirme hususundaki sorumlulu?unu belirtmekte ve muhasebenin kapsamyny anlamyny yerini ve amacyny göstermektedir. Sosyal sorumluluk kavramy muhasebenin organizasyonunda muhasebe uygulamalarynyn yürütülmesinde ve mali tablolaryn düzenlenmesi ve sunulmasynda belli ki?i veya gruplaryn de?il tüm toplumun çykarlaryn gözetilmesi ve dolayysyyla bilgi üretimde gerçe?e uygun tarafsyz ve dürüst davranylmasyny ifade eder.
3-b Ki?ilik kavramy; bu kavram i?letmenin sahip veya sahiplerinden yöneticilerinden personelinden ve di?er ilgililerden ayry bir ki?ili?e sahip oldu?u ve o i?letmenin muhasebe i?lemlerinin yürütülmesi gerekti?ini öngörür .
3-c Y?letmenin süreklili?i kavramy; bu kavram i?letmenin faaliyetlerini bir süreye ba?ly olmaksyzyn sürece?ini ifade eder. Bu nedenle i?letme sahiplerinin veya hissedarlarynyn ya?am süreleriyle ba?ly de?ildir.. Maliyet esasynyn temelini olu?turur. Bu kavram i?letmeler açysyndan geçerlili?inin bulunmady?y veya ortadan kalkty?y
durumlarda ise bu husus mali tablolaryn dipnotlarynda açyklanyr.
3-d Dönemsellik kavramy; i?letmenin sürekli?i kavramy uyarynca synyrsyz kabul edilen ömrünün belli dönemlere bölünmesi ve her dönemin faaliyet sonuçlary di?er dönemlerden ba?ymsyz olarak saptanmasydyr. Gelir ve giderlerin tahakkuk esasyna göre muhasebele?tirilmesi, hasylat ve gelir ve karlaryn ayny döneme ait maliyet gider ve zararla kar?yla?tyrylmasy bu kavramyn gere?idir. Bu kavramyn i?letmeler açysyndan geçerlili?inin bulunmady?y veya ortadan kalkty?y durumlarda ise bu husus mali tablolaryn dipnotlarynda açyklanyr.
3-e Parayla ölçme kavramy; parayla ölçülebilen iktisadi olay ve i?lemlerin muhasebeye ortak bir ölçü olarak para birimiyle yansytylmasyny ifade eder. Muhasebe i?lemleri ulusal para birimlerine göre yapylyr.
3-f Maliyet esasy kavramy: para mevcudu alacaklar ve maliyetinin belirlenmesi mümkün veya uygun olmayan di?er kavramlar hariç i?letme tarafyndan edinilen varlyk ve hizmetlerin muhasebele?tirilmesinde bunlaryn elde edilme maliyetlerinin esas alynmasy gere?ini ifade eder.
3-g Tarafsyzlyk ve belgelendirme kavramy; muhasebe kayytlarynyn gerçek durumunu yansytan ve usule uygun olarak düzenlenmi? objektif belgelere dayandyrylmasy ve muhasebe kayytlaryna esas alynacak yöntemlerin seçilmesinde tarafsyz ve ön yargysyz davranylmasy gere?ini ifade eder.
3-h Tutarlylyk kavramy; muhasebe uygulamalary için seçilen muhasebe politikalarynyn birbirini izleyen dönemlerde de?i?tirilmeden uygulanmasy gere?ini ifade eder. Y?letmelerin mali durumunun faaliyet sonuçlarynyn ve bunlara ili?kin yorumlaryn kar?yla?tyrylabilir olmasy bu kavramyn amacyny olu?turur. Tutarlylyk kavramy benzer olay ve i?letmelerde kayyt düzenleri ile de?erleme ölçülerinin de?i?mezli?ini ve mali tablolarda biçim ve içerik yönünden tekdüzeni öngörür. Geçerli nedenlerin bulunmady?y durumlarda i?letmeler uyguladyklary muhasebe politikalaryny de?i?tirebilirler. Ancak bu de?i?ikliklerin ve bunlaryn parasal etkilerinin mali tablolaryn dipnotlarda açyklanmasy zorunludur.
3-i Tam açyklama kavramy; mali tablolaryn bu tablolardan yararlanacak ki?i ve kurulu?laryn do?ru karar vermelerine yardymcy olacak ölçüde yeterli açyk ve anla?ylyr olmasyny ifade eder. Mali tablolarda finansal bilgilerin tam olarak açyklanmasy yanynda mali tablo kalemleri kapsamynda yer almayan ancak alynacak kararlary etkileyebilecek gerçekle?mesi muhtemel olaylara da yer verilmesi bu kavramyn gere?idir.
3-j Yhtiyatlylyk kavramy; muhasebe olaylarynda temkinli davranylmasy ve i?letmenin kar?yla?abilece?i risklerin göz önüne alynmasy gere?ini ifade eder. Bu kavramyn sonucu olarak i?letmeler muhtemel gideri ve zarary için ayyryrlar muhtemel gelir ve karlary için ise gerçekle?me dönemlerine kadar herhangi bir muhasebe i?lemi yapmazlar, ancak bu kavram gizli yedekler veya gere?inden fazla kar?ylymlar ayrylmasyna gerekçe olmaz.
3-k Önemlilik kavramy; bir hesap kalemi veya mali bir olayyn nispî a?yrlyk ve de?erinin mali tablolara dayanylarak de?erlemeleri veya alynacak kararlary etkileyebilecek duzeyde olmasyny ifade eder. Önemli hesap kalemleri finansal olaylar ve di?er hususlaryn mali tablolarda yer almasy zorunludur.
3-l Özün önceli?i kavramy; i?lemlerin muhasebeye yansytylmasynda ve onlara ili?kin de?erlendirmelerin yapylmasynda biçimlerinden çok özlerinin esas alynmasy gere?ini ifade eder. Genel olarak i?lemlerin biçimleri ile özleri paralel olmakla birlikte bazy durumlarda farklylyklar ortaya çykabilir. Bu takdirde özgün bicime önceli?i esastyr
3. Bilgisayarlaryn kullanym alanlary
3.1 Ki?isel amaçly kullanym
3.2 Haberle?mede bilgisayarlaryn kullanymy
3.3 Ara?tyrma ve mühendislik alanlarynda bilgisayar kullanymy
3.4 Bilgisayarlaryn e?itim’de kullanymy
3.5 E?lence amaçly bilgisayar kullanymy
3.1 Ki?isel amaçly kullanym
Özellikle Pc’lerin 1980’li yyllaryn ba?larynda ortaya çykmasyndan sonra bilgisayarlar yo?un olarak evlerde de kullanylmaya ba?landy. Evlerde kullanylan bilgisayarlar çe?itli alanlarda hizmet vermektedirler. Bu de?i?ik uygulamalar çe?itli yazylymlar sayesinde mümkündür. Bu uygulamalara örnekler a?a?yda verilmi?tir:
3.1.1 Word Processing (Kelime i?lem yazylymlary)
Bu çe?it yazylymlar kullanylarak her türlü rapor, yazy ve benzeri dökümanlar olu?turmak mümkündür. Örne?in yukarydaki ?ekilde en çok kullanylan yazylymlardan Ms Word uygulama yazylymynyn çaly?ma alany görülmektedir. Böyle bir program kullanarak klavye ya da sesle giri?i mümkün kylan donanym ve yazyl sayesinde girilen yazylar istenilen formata getirilir. Bu gibi yazylymlaryn çok kullany?ly özellileri vardyr. Mesela, büyük bir rapordaki herhangi bir kelime aranabilir ya da istenilen ba?ka bir kelime ile de?i?tirelebilir. Buna benzer daha bir sürü özellik ile hyzly ve verimli bir ?ekilde raporlar ve benzeri dökümanlar yaratmak çok kolaydyr.
3.1.2 Desktop Publishing (Masaüstü YayyNCylyk)
Daha öNCeki bölümde bahsedilen yazylymlar kullanarak olu?turan dökümanlar bazy zamanlar yetersiz kalabilir. Çok daha komplike sayfa düzenleri olan dergi, bro?ür, kitap ve benzeri profesyönel amaçly dökümanlaryn hazyrlanmasynda masaüstü yayyNCylyk (desktop publishing) yazylymlary kullanylyr bu yazylymlar sayesinde direk olarak matbaada baskyya hazyr negatifler üretmek mümkündür.
3.1.3 Spreadsheet (Hesaplama A?yrlykly Yazylymlar)
Sütun ve satyrlardan olu?an bilgiler ile yapylan hesaplamalarda ‘spread sheet’ yazylymlary kullanylyr. Bir ö?retmenin synyfyndaki ö?reNCilerinin ortalama notlaryny hesaplanmasy, i? yerlerindeki gelirler ve giderlerle ilgili hesaplamalar ve benzeri matematiksel i?lemler bu yazylymlar kullanylarak çok kolay ?ekilde yapylabilir. Bu yazylymlardan en yo?un olarak kullanylany Ms Excel’dir.
3.1.3 Veritabany Yazylymlary
Bu yazylymlar bir öNCeki bölümde anlatylan yazylymlara çok benzerler aNCak bunlar kullanymy çok daha kolay olan ve bilgiler üzerinde de?i?iklik yapmanyn çok daha kolay oldu?u ve daha büyük uygulamalarda kullanylyrlar. Örne?in bir üniversitedeki ö?reNCi kayytlary bir veri tabanyny olu?turur ve bu verileri görüp de?i?iklikler yapmak mümkündür.
3.1.4 sunu? yazylymlary
daha öNCeleri tepegöz yardymy ile yapylan sunu?lar artyk bilgisayar yardymy ile çok daha renkli ve profesyonel olarak hazyrlanabilmektedir. Bilgisayara ba?lanan bir veri projektörü ile sunu?lar çok etkileyici olarak yapylabilmektedir. Bu sunu?lar bilgisayarda özel yazylymlar yardymy ile hazyrlanyr. Bu yazylymlara örnek olarak ms Powerpoint yazylymy dü?ünülebilir.
3.1.5 Ki?isel Haberle?me Yazylymlary
Bu tür yazylymlar kullanarak fax , e-mail ve benzeri mesajlar gönderilip alynabilir. Oldukça sykça kullanylan Ms Outlook Express uygulama yazylymy bu tür yazylymlara bir örnektir..
3.2 Haberle?mede Bilgisayarlaryn Kullanymy
E-mail ve benzeri mesaj göndermenin yanynda bilgisayarlar kullanylarak görüntülü haberle?me de mümkündür. Telefon hatlarynyn hyzyna ba?ly olarak verimlili?i de?i?en bu uygulamalar özellikle son yyllarda yo?un ?ekilde kullanylmaya ba?lanmy?tyr (video confereNCing). Görüntülü konu?malarda iki taraftaki bilgisayarda da kamera, mikrofon ve hoparlörler bulunur.
3.3 Ara?tyrma Ve Mühendislik Alanlarynda Bilgisayar Kullanymy
Genelde mühendisler ve bilim adamlary bilgisayarlary deney ve tasarym a?amalarynda kullanyrlar. Özellikle de?i?ik alanlardaki tasarymlarda cad (Computer Aided Design) (Bilgisayar Destekli Tasarym) sistemleri kullanylyr. Örne?in Autocad yazylymy kullanylarak mimarlar mimari çizim, makine mühendisleri 3 boyutlu mekanik tasarymlar ve elektrik mühendisleri de benzeri tasarymlary gerçekle?tirebilir.
3.4 Bilgisayarlaryn E?itim’de Kullanymy
E?itimin her alanynda bilgisayarlar yo?un olarak kullanylmaktadyr. Cd-rom kaynaklar ve internet aracyly?y ile e?itimde bilgi devrimi ya?anmaktadyr. Bilgisayar tabanly e?itim ve online synyflar ö?retmenleri tamamen saf dy?y byrakmayacak ama geleneksel ö?retim metotlaryny tamamen de?i?ece?i bir gerçektir. Örne?in bütün dünyada geçerli olan önemli synavlar artyk bu amaçlar için kurulan ?ehirlerdeki bilgisayarly merkezlerde yapylmaktadyr.Synavlar artyk tamamen bilgisayar ortamynda yapylmaktadyr. Ynternet ve geli?en bilgisayarlar sayesinde dil e?itiminden nükleer fizik alanyna kadar her dalda kullanycylar kendi ba?laryna bilgi edinip yeteneklerini geli?tirebilirler. Ayryca uzaktan e?itim programlary sayesinde üniversite, yüksek okul ve lisans üstü diplomalar da evden takip edilecek kurslar sayesinde alynabilir.
3.5 E?lence Amaçly Bilgisayar Kullanymy
Ki?isel bilgisayarlarda ve yazylym alanyndaki geli?meler bilgisayar oyunlarynyn ve benzeri e?lence uygulamalarynyn da geli?mesini sa?lady. A?a?yda bilgisayar oyunlaryna örnek olar bir araba yary? oyun yazylymy gösterilmektedir.
3ds Max Nedir?
3ds max, autodesk tarafyndan geli?tirilen bir 3d modelleme programydyr.
Ms Dos ortamynda çaly?an 3d studio programynyn devamy olan 3ds max'in
son sürümü, 2010 yylynyn ekim ayynda çykan 3ds max 2010'dir.
Geli?mi? eklenti deste?i ve kolay kullanymy ile 3ds max, 3d modelleme
programlary arasynda en yaygyn kullanyma sahip uygulamalardan biridir.
Geli?mi? karakter modelleme özellikleri ile oyun geli?tiricilerinin gözdesi
haline gelmi?tir. Film özel efektleri, mimari sunumlar ve endüstriyel tasarym
sunumlary gibi alanlarda da yaygyn olarak kullanylmaktadyr.
Temel özellikler de?i?tirmi?.3ds max, parçacyk sistemleri, karakter modelleme araçlary, hareket yakalama araçlary ve geli?mi? denetçiler gibi özellikleriyle tek bir pakette çok sayyda özelli?i sunmaktadyr. Ayryca Max script adynda tümle?ik bir betik dili vardyr.
Modelleme de?i?tirmi?.3ds max çok sayyda temel objeyi hazyr olarak sunar. Mimari
tasarymlar için de duvar, kapy, peNCere ve merdiven gibi bile?enleri ölçülerini kolayca
de?i?tirerek projeye eklemek mümkündür. 3ds max ayryca polygonal modelleme, nurbs, modelleme, yüzey modelleme gibi teknikleri destekler. Do?ru
animasyon de?i?tirmi?.3ds max'in animasyon kontrolleri ile objelerin tüm özellikleri, materyaller, kameralar, y?yklar ve çevre özellikleri zaman içinde de?i?tirilebilir ve curves editor ile tüm bu özellikler üzerinde tam bir kontrol sa?lanabilir. De?i?ken grafiklerinin benzer e?rileriyle kontrol edilebildi?i bu editör ile karma?yk animasyonlaryn üstesinden gelmek mümkündür.3ds max, animasyon için klasik anahtar kare yöntemini kullanyr. Zaman do?rusu içinde farkly noktalarda verilen de?erler arasy geçi?i otomatik olarak yapar ve curves editor ile bu geçi?lere
iNCe ayarlar yapylmasyna olanak verir.Ters kinematik çözümleyicisi ile birbirleriyle ba?lantyly hareket eden objeler arasy ili?kiler kolayca çözümlenir ve kare anahtarlama yöntemi ile kompleks mekanizmalaryn animasyonu yapylabilir.ayryca, pozisyon, baky?, yüzey, ba?lanma, tutunma ve yönelme kysytlayycylaryyla geli?mi? animasyonlar yapylabilir.Animasyon için kullanylabilecek di?er özellikleriyse uzay saptyrycylary ve niteleyicilerdir. Uzay saptyrycylary kendilerine ba?lanan objelere, bükme, patlatma, rüzgar ve yerçekimi gibi etkileri uygularlar. Niteleyiciler ise modellemede kullanyldyklary gibi animasyon için de objeleri zaman içinde de?i?tirmede kullanylabilirler.3ds max'in en güçlü özelliklerinden biri de Havoc tarafyndan yazylan ve pek çok oyunda kullanylan ünlü fizik motoru reactor'dür. Reactor ile yerçekimi etkisiyle dü?me, esneme, syçrama gibi fizik benzetimleri yapylabilir.Rendering [de?i?tir]3ds max'in en zayyf yönü tümle?ik render motorunun maya, cinema4d,
lightwave ve soft image gibi programlara göre daha kötü sonuçlar vermesiydi. Autodesk bu sorunun üstesinden gelmek için daha öNCe ayry bir ürün olarak satylan mental ray'i 3ds max'e dahil etti. 6. Sürümden itibaren tüm 3ds max sürümleriyle birlikte piyasadaki en güçlü render motorlaryndan biri olan mental ray'i kullanmak mümkün. Ayryca, 3ds max ile 3.Parti render motorlary da kullanylabiliyor.
Grafiker nedir?
Grafik; dü?ünçelerine matbu evraklara geçirme sanatydyr.
Grafik; sosyal ya?amy en güzel ?ekilde tasvir edip geleçe?e aktarma ?eklidir.
Güzel sanatlar meslek grubu içinde müzisyen, besteci, yazar veya ressam gibi sanatçydyr.
Fikir ve sanat eseri kanuna göre grafik tasarym eseri sahibidir.
Grafik demek basky demektir.
Fotograf y?yk-basky demektir
Foto?raf bulununca;
1- Basky teknolojisi ile foto?raf, birbirlerini geli?tirdi
2- Resim, temsili halden çykyp gerçe?in ta kendisi ve belgesi haline geldi.
3-Tanytym ve ileti?im aracy oldu
4-R eklam foto?rafçyly?y geli?ti.
5- Grafikerin ve reklamcyly?yn önemli unsuru oldu.
6- Renkli foto?raf ve matbaa teknolojileri geli?ti. Grafik sanaty ve reklamcylyk altyn ça?yny ya?ady.
7- Dijital foto?rafçylyk ve dijital grafikerlik dönemi ba?lady.
Bilgisayar dijital üretim teknolojisi;
1- Yüzlerce yyldyr uygulanan ka?yt ve tuval üzerine çe?itli çizme ve boyama teknikleriyle iz byrakma yöntemleri dijital teknolojiye kadar fazla de?i?ime u?ramady.
2- Tüm bunlar sanal olmayan elle tutulur bir ortamda geli?ti.
3- Dijital teknoloji devrimi sayesinde ingilizcede adyna computer, türkçede bilgisayar denilen araç icat oldu.
4- Bilek, fyrça, boyama, çizim vs. Yetene?inin önemi bir anda yok oldu (mu?)
5- Grafikerlerin, ressamlaryn, mimarlaryn, bilumum tasarymcylaryn yaptyklary; sanal alemde mouse'a dokunarak ve tu?lara basylarak yapylyr oldu.
6- Computeri eline alan tasarymcy oldu (mu?).
7- Ayny zamanda film ve kimyasal syvylary ortadan kaldyran, zaman kaybyny ve hata riskini yok eden, çekilen resmi makine içinde anynda görmeyi sa?layan dijital foto?raf makineleri icat oldu.
8- dijital makineyi alan da foto?rafçy oldu (mu?).
Grafiker neleri bilmelidir?
Grafikerlik her ?eyden önce eski ustalaryn bildi?i y?yk, gölge, renk, doku, perspektif gibi resmin temel kurallaryny bilmelidir.
Foto?rafçyly?y iyi bilmelidir.
Matbaacylyk, yayyncylyk ve ileti?im kurallaryny bilmelidir.
Sanat tarihini ve kültürünü, uygarlyk tarihini bilmelidir.
Ya?ady?y toplumu bilmeli, dünyanyn farkynda olmalydyr
Yyi bir tasarymcy olmasy için aydyn kimli?ine sahip olmalydyr.
D.s. (dijital sonrasy) dönemde;
Dijital görüntü teknikleri (dijital foto?raf, web ve multi medya)
Dijital tasarym (bilgisayarda tasarym programlary)
Dijital basky gibi 3 önemli a?amayy bilmek durumundadyr.
Grafikerler nerede çaly?abilir?
Reklam ajanslarynda
Grafik tasarym bürolarynda
Matbaalarda ve gazetelerde
Serigrafçy veya etiketçilerde
Film ve renk ayrymy atölyelerinde
Kendi içinde reklam ve tasarym departmany bulunan ?irketlerde
Web sayfasy yapan ?irketlerde
Ba?ymsyz olarak kendi i?yerlerinde çaly?abilirler.
Türkiye'nin kültürel düzeyi ilerledikçe grafikerlik çok daha tatminkar hale gelecektir.
1)-Bir hizmeti veya bir dü?ünceyi yaymak, benimsetmek veya bir ürünü tanytmak ya da sattyrmak için kullanylacak tüm kompozisyonlaryn hazyrlandy?y,
2)- Kompozisyonda; metin, yazy (tipografi), resim, desen, çizgi ve foto?raf düzenlemelerin yapylyp renklerinin ayarlandy?y,
3)- Çaly?manyn basky (CMYK) veya görüntü (RGB) olarak, ya da çe?itli basym, sunum ve ileti?im tekniklerine uygun hale getirildi?i ;
4)-Yleti?im meslek alany ile güzel sanatlar meslek alany arasynda çok özel bir yere ve konuma sahip olan;
5)-Güzel sanatlaryn temel kurallarynyn, tasarym-ileti?im teknolojileri prensipleriyle birle?tirildi?i,
6)-Mesajyn kestirme ve sembolik anlatymlarla etkili ve akylda kalycy tarzda veya iz byrakycy ?ekilde görsel anlatym biçimine dönü?türüldü?ü;
7)-Daha çok reklam, tanytym, basym-yayyn ve ileti?im sektörünün içindeki mecra ve medyalarda faaliyet gösteren,
8)-Sanayi, endüstri, ticaret, turizm, e?itim, sa?lyk ve kültür sektörlerine hizmet eden,
9)- Temelini kültür, bilim ve sanatyn evrensel kurallaryndan alan sanata "grafik tasarym" sanaty, bu i?in e?itimini alarak yapan ki?ilere "grafiker" (almanca) veya "grafik tasarymcy" (türkçe) veya graphic designer (ingilizce ) denilir.
10)-Amerika ve avrupa'da Trade Art (ticari sanat) olarak da ifade edilir. Sinema, çizgi film, karikatür, resim, foto?raf ve hüsn-ü hat (güzel yazy-calligraphy) sanatlaryyla bazen iç içe bazen yan yanadyr. Geli?mi? toplumlarda hemen hemen her sektörün ihtiyaç duydu?u sanat'tyr..
Tasarymyn ne oldu?u ise uluslararasy normlarla belirlenmi?tir. Bilgisayarcynyn yanyna oturan mü?terinin yaptyrdy?y ?eye tasarym demek için o ?eyin uluslararasy grafik normlaryna uygun olmasy gerekir.
Ben grafikerim diyen ki?inin de üretti?i ?eyin tasarym olmasy için yukarydaki 10 maddeye uygun olmasy ve uluslararasy normlara uygun olmasy gerekir.
Uluslararasy in?aat, mekanik vs. Normlary ve standartlary oldu?u gibi, grafik normlary da vardyr. Ben grafikerim diyenin bunlary bilmesi lazymdyr.
Sadece program bilmek, computer kullanmak, grafiker olmak için yetmez!
Solidworks Nedir Neler Yapylabilir ?
Solidworks yenilikçi, kullanymy kolay, windows için hazyrlanmy? 3 boyutlu tasarym programydyr. Solidworks her türlü makine, tesis, ürün tasarymynda kullanycyya
windows’un kolaylyklaryny kullanarak hyzly bir ?ekilde çizim yapmasyny sa?lar.
Solidworks parasolid prensibinde çaly?ty?y için kullanycyya, tasarymyn her
a?amasynda müdahale ?ansy vererek, modelin boyutlarynyn, ölçülerinin ve ayryntylarynyn istenilen ?ekilde de?i?tirilmesi imkany vardyr, saniyelerle ölçülebilecek zaman dilimlerinde teknik resim ve montajlaryn yapylmasyny sa?lar. Feature tree (tasarym a?acy) ile yapylan i?lemlerin syralary ve yapylary de?i?tirilebilir. Üstelik yapylan
de?i?iklikler sonucu varsa yapylmy? olan montaj ve teknik resim anynda güNCelle?ir.
Böylece kullanycyya teknik resimde veya montajda parçaya müdahale edebilme ?ansy
do?ar.
Solidworks2009’da ‘’smart mate’’ (akylly montaj) adly uygulama son derece
hyzly montaj yapylmasyny sa?lar. Bunun dy?ynda sac parçalaryn açylymyny yaparak uzama miktarlary hesaplanabilir. Ayryca katy objeler kullanylarak kesme, yyrtma veya
?ekillendirme i?lemleri yapylabilmektedir.Yapylmy? olan tüm bu i?lemleri yges, dxf, dwg, sat(acys), stl, step,vda, vrml, parasolid dosyalaryndan kayyt veya transfer yapylabilir.Benzer programlar varken neden Solid works?
Solidworks ?u andaki cad programlary arasynda kullanymy en kolay olan
programdyr. Ayryca bünyesindeki ‘’Hole Wizard ‘’(delik sihirbazy ) ile metrik veya
iNCh, hav?aly veya faturaly tüm delikleri olu?turarak montaj ve tasarymda hyzlyly?y
sa?lar. Yine montajlara hareket verebilir, bu hareketlere çarpma kontrolü ‘’Collision
detection’’ yapylabilir, böylece tasarlanmy? parçanyn prototip maliyeti syfyra indirilmi?
olur. Tüm bu i?lemler sonucu olu?turulan dosyalaryn büyüklükleri di?er programlara
nazaran çok daha az yer kaplamakta ve açylym i?lem zamanlary çok kysa sürede
olmaktadyr. Montajlaryn çok büyük olmasy bu özelli?i etkilemez. Tasarymlarda foto gerçekçi görüntüler olu?turulabilir ve animasyonlar yapylabilir. Ayryca solidworks bir
çok çözüm olana?yna sahiptir. Bir kaç örnek vermek gerekirse ; Solidcam ile parça
veya kalybyn takym yollary çykarabilir, Cosmos Works ile mukavemet analizleri
yapylabilir, toolbox ile standart makine ve kalyp elamanlary kullanylabilir.
Solidcam : parçalaryn otomatik i?lem tanytymyyla birkaç dakikada takym
yolu çykartabilir. Ayryca takym yollary kontrol kütüphanesinde kontrolör tiplerine
uygun formda çykarylmaktadyr.
Cosmos Works : montajlar dahil parçalaryn mukavemet, flambaj, ysy
transferleri analizleri yaparak optimizasyon analiziyle parçayy boyutlarynda
belirlenmi? mukavemet de?erlerine göre de?i?iklikler yapar. (2)
sonuç olarak Solidworks 3 boyutlu tasarym için ideal çözümdür.
Kysaca Solidworks a?a?ydaki özellikleri bir arada bulundurmaktadyr.
Tasarym
• Katy modellerin avantajlaryny kullanarak kolayca ve hyzly ?ekilde tasarym
yapabilme imkany sa?lar.
• Ystenildi?i anda ölçü de?i?tirerek tasarymy kolayca düzeltebilme imkany
sa?lar.
• Parça tasarymynda di?er parçalara ba?ly ölçü verebilme imkany sa?lar.
• Feature tree (tasarym a?acy) sayesinde yapylan i?lemlerin syrasyny
de?i?tirebilme imkany sa?lar.
• Nesne kütüphanesi ile sykça kullanylan unsurlary tekrar, tekrar kullanabilme
imkany sa?lar.
• Windows'ta kullanylan sürükle-byrak, kes-yapy?tyr uygulamalary
Solidworks'te de ayny i?levleri yürütür. Örne?in control tu?una basarak bir unsuru bir
yerden bir yere veya bir dosyadan ba?ka bir dosyaya ta?yyabilme.
• Bir parçadan de?i?ik boyutlardaki konfigürasyonlaryny excel'de bir tablo
olu?turarak otomatik olarak olu?turabilme imkany sa?lar.
• Sürükle-byrak tarzy ile tasarymyn imalata hazyr teknik resimlerini otomatik
olarak olu?turabilme imkany sa?lar.
• Tasarymyn herhangi bir anynda yapylan de?i?ikliklerde, teknik resimlerin
otomatik olarak güNCelle?mesi, istenirse teknik resimde yapylan de?i?ikliklerde
parçanyn veya montajyn güNCelle?mesi imkany vardyr.
• Karma?yk sac parçalaryn açylymlaryny elde eder. Saclar ister düz ister konik
olsun solidworks'te açylymlaryny elde edebilme, otomatik olarak teknik resmini
çykarabilme imkany sa?lar.
Montaj
• Binlerce parçadan olu?an montajlar yapabilme imkany sa?lar .
• Smart mate"(akylly montaj) ady verilen bir uygulama ile montaj parçalaryny
yerle?tirirken (snap to fit) yakala-oturt özelli?i ile daha hyzly bir ?ekilde montaj yapma
imkany sa?lar.
• Montaj parçalaryny, dinamik hareket mekanizmalarynyn çaly?yp
çaly?mady?yny kontrol eder.
• "Collision detection"(çarpma kontrolü) ile montaja dinamik bir hareket
verildi?i zaman çaky?an parçalaryn olup olmady?yny görme imkany sa?lar.
• "Lightweight"(hafif yükleme) ady verilen bir sistem ile yüklü montaj
dosyalaryny daha hyzly bir ?ekilde açabilme imkany sa?lar.
Data aktarymy
• Solidworks mevcut cad yatyrymlaryny korumak üzere, hemen hemen
pazardaki tüm mekanik cad ürünleri için data aktarym modüllerini birlikte verir.
A?a?ydaki formatlarda cad datasy uzantylaryny okumasy mümkündür.
Iges, sat, dxf, stl, dwg, vda,parasolid
Photoworks
• Solidworks ile çizilen 3 boyutlu ürünlerin, montajlaryn fotorealistik
görüntülerini elde etmek için kullanylan bir modüldür. Presentasyonlara, tekliflere
eklenebilecek bu görüntüler ürünlerin daha iyi sunulmasyny sa?layacaktyr.
Featureworks
• Standart data çeviricileri ile gelen bilgiler parçayy parametrik ?ekilde
kullanylmasyny sa?layamaz. Parametreler çizilen cad sisteminden bir di?erine
geçirilemez. Bu yüzden parça üzerinde "?öyle nasyl olurdu?" sorusu için de?i?iklikler
yapmak pek kolay olmaz. Bunun yapylabilmesi için parçanyn tekrardan
yapylandyrylmasy, transferde kaybedilen bilgilerin bir sistem, bir algoritma ile tekrardan
olu?turulmasy gerekir. Y?te featureworks bu i?lemi yapar. Dy?arydan gelen cad
datasyny analiz eder ve parçayy extrude, revolve, cut, fillet i?lemlerinden olu?an bir yapy ile olu?turur.
Solidworks Animator
• Solidworks animator, solidworks' e entegre edilmi?, solidworks'un
içinde çaly?an bir animasyon programydyr. Dosya transferi veya dosya dönü?ümüne
gerek yoktur. Hyzly ve kolayca solidworks ortamynda animasyonlar olu?turur.
• Bunlar; dinamik olarak montaj hareketi, montajlary açma veya kapama
animasyonlary ve döndürülebilir animasyonlar olabilir. Bu animasyonlar istenirse avy
formatynda kaydedilebilir. Böylece windows yüklü her bilgisayarda seyredilebilir.
Web nedir ?
Yngilizce örümcek a?y, a?, dokuma kuma? kelimelerinden türemi? olan web kelimesi günümüzde görüntü, metin, ses, video gibi içeriklerin kullanylabildi?i, yayynlandy?y servisleri ifade eder. Web, internet üzerinde kullanylan servislerden yalnyzca biridir.
Www nedir ?
Açylymy "World Wide Web" olan kelimeyi "dünyayy saran a?" olarak adlandyrabiliriz.
Html nedir ?
Açylymy "Hypertext Markup Language" olan kelime, web sayfalarynyn hazyrlanmasynda kullanylan özel bir dildir.
Web sayfasy nedir ?
Html olarak adlandyrylan dil yardymyyla olu?turulmu?, içinde metin, statik, dinamik görüntü, ses gibi objelerin bulunabilece?i browser (tarayycy) yardymyyla görüntülenebilen dosyalara verilen addyr.
Web sitesi nedir ?
Bir kurum yada kurulu?un ürün, hizmet, bilgi, ileti?im gibi syk kullanylan ba?lyklarda ve synyry olmayan bir çok alanda olu?turulabilen web sayfalarynyn toplu halde bir düzen içinde bulundu?u web sayfasy gruplaryna web sitesi denir.
Web tasarymy nedir ?
Web sitesinin görüntülenen grafik ara yüzünün, menü ve eri?im yapysynyn kullanymy kolay, bilgiye en kysa yolla ula?abilecek, i?levsel ve hyzly bir yapyda olu?turulmasydyr.
Profesyonel bir web sitesinin karakteristik özellikleri nelerdir ?
Türkiye'de hazyrlanan birçok web sitesi profesyonellikten son derece uzak bir yapyda olu?turulmaktadyr. Web siteleri, onu kullanacak olan mü?terilerin yada ziyaretçilerin be?enisinden öte, web sitesini yaptyracak kurulu?un görsel tatmini do?rultusunda olu?turulmaktadyr. Bu son derece yanly? bir yakla?ymdyr.
Profesyonel bir web sitesinin grafik ara yüzü, kullanylan renkler, menü ve eri?im yapysy, programlama altyapysy, kullanycy odakly olu?turulur.
Esas olan, kullanycyya ürün ve hizmeti en kysa yolla ula?tyrmaktyr. Bu nedenle sitenin hyzyny dü?ürecek abartyly animasyonlar, bekleme süreçleri, video ve ses objeleri, kullanymy zor menüler tercih edilmez.
Profesyonel bir web sitesinde yer alan her sayfa arama motorlary tarafyndan indekslenebilir yapyda olu?turulur. Bu kullanycylaryn sitedeki bilgiye ula?masyndaki en hyzly yoldur.
Profesyonel bir web sitesi amacyna uygun yapyda hazyrlanyr. Fonksiyoneldir, gereksiz ve kullanylmayacak ö?eler içermez.
Profesyonel web sitesi özgün yapydadyr. Tasarym ve programcysy kurumun kimli?ine özgü tasarym ve yazylymlar üretir. Template olarak adlandyrylan hazyr grafik ?ablonlar üzerine oturtulmu? basmakalyp web siteleri profesyonellikten uzak çaly?malardyr.
CNC nedir?
Tasarym ve imalatta CNC ve cad/cam sistemlerinin fonksiyonlary
1980 `lerde bilgisayaryn NC (numerical control) kontrol üniteleri (entegre devreler) yerine kullanylmaya ba?lamasy ile CNC (computer numerical control) sistemleri daha kullany?ly, hyzly ve daha do?ru parça üretiminde kullanylmaya ba?lanylmy?tyr. Grafik ekranda tasarlanmak istenilen parçanyn katy modeli olu?turulup gerekli düzenlemeler yapyldyktan sonra, de?i?ik ?ekillerde üretimi yapylabilmektedir. Bu ?ekilde ürün tasarymynda kysa geli?tirme zamanlary ve dü?ük maliyetler elde etmek mümkün olabilmektedir. Bunun yanynda bilgisayar ortamynda analiz ve simulasyon imkanlary kullanylarak daha do?ru ve güvenilir tasarymlar yapylabilmektedir. Tüm bunlar uzun tasarym sürecini en aza indirmi?tir.
Bilgisayar sistemlerinin imalatta, katy model parçalar olu?turma, tanymlama, analiz ve tasarymyn optimizasyonu gibi i?lerde kullanylmasy cad (Computer Aided Design) olarak adlandyrylyr. Bu sistemler genel olarak yazylym ve donanym kysymlaryndan olu?ur. Yazylym kysmy, parçalaryn gerilme-?ekil de?i?imi analizinin yapylabildi?i programlar, mekanizmalaryn dinamik cevaplary, ysy transferi hesaplary ve NC parça programlama gibi modülleri kapsamaktadyr. Cam (Computer Aided Manufacturing) olarak isimlendirilen süreç ise, bilgisayar sistemlerinin planlama, yönetme ve bir imalat i?leminin kontrolünün do?rudan ya da dolayly olarak kullanylmasydyr.
Cad/cam sistemleri imalatta, tasarym, analiz, süreç planlama, parça programlama, program do?rulama, parça i?leme, ve muayene gibi fonksiyonlary etkin ve do?ru bir ?ekilde yerine getirebilmektedir. Bu çaly?mada, bilgisayaryn kullanyldy?y imalat metotlaryndan en önemlileri incelendi. Ymalat ile cad/cam sistemlerinin entegrasyonunun nasyl yapylabilece?i ve imalatyn, uygulanan metoda göre hangi a?amasynda ve ne ?ekilde kullanylabilece?i ara?tyryldy. Cad/cam fonksiyonlarynyn ilgili imalat metoduna uygulanmasynyn hangi a?amalarda yapylabildi?i iNCelendi. YNCelenen imalat metotlary; otomotiv uygulamasy, plastik enjeksiyon ve hyzly prototip imalaty. Bu uygulama alanlarynda cad/cam sistemleri, karma?yk parçalaryn kolay ve esnek bir ?ekilde tasarlanmasyna, analizin yapylabilmesine ve do?ru bir ?ekilde kalyp imalatynyn yapylabilmesine imkan tanymaktadyr.
1. NC Ve CNC Sistemleri:
Sayysal kontrol (Numerical Control-NC), yy. Dünya sava?y syrasynda, karma?yk ve daha do?ru parça üretiminin sa?lanabilmesi artan ihtiyaca cevap verebilmek için metal kesme endüstrisinde hyzla geli?mi?tir. 1952 yylynda ilk olarak üç eksenli bir makina (CiNCinnati Hydrotel Milling Machine) geli?tirilmi?tir. Dijital kontrollü bu tezgah ve teknolojisi NC olarak adlandyryldy. Ilk gözlenen avantajlary, karma?yk parçalaryn daha do?ru imali ve kysa üretim zamanlary idi [1]. Ilk NC kontrolörü için 1950 `lerde vakum tüpler kullanyldy. Bunlar oldukça büyük parçalardy. 1960 `larda elektroni?inde geli?mesiyle dijital kontrollü transistörler kullanyldy. ÜçüNCü geli?me olarak ta; NC kontrolörü olarak entegre devre çipleri (chip) kullanylmaya ba?lanyldy. Bunlar ucuz, güvenilir ve küçük elemanlardy. En önemli geli?me; kontrol üniteleri yerine bilgisayaryn kullanylmasy oldu (1970 `lerde). Böylelikle CNC (computer numerical control) ve dNC (direct numerical control) sistemleri ortaya çykty. CNC, basit NC fonksiyonlaryny sa?layabilen ve bir karar veren bilgisayar sistemi bulunduran tek makinalardan olu?an sistemdir. DNC, bazy i?leme sistemleri tek bir bilgisayardan kontrol edilir. CNC çok daha yaygyn hale gelmi?tir. Nedeni, esnek olmasy ve daha ucuz yatyrymlar gerektirmesidir. Uygulama alanlary; metal i?leme, kaynak ve lazer y?yny ile kesmedir.
CNC sistemlerinin yazylymlary a?a?ydaki ana gruplary içerirler;
1. Parça programy
2. Servis programy
3. Kontrol programy
parça programy: genel olarak parça geometrisi ve i?leme syrasyndaki teknolojik bilgileri içerir. Parçanyn geometrisini yani takym yolunu ve kesme ?artlaryny tanymlar. Dönme hyzy, ilerleme hyzy, kesme hyzy ve so?utma syvylaryny ve takym seçimlerini kapsar.
Servis programy: kontrol, düzeltme ve parça programynyn de?i?tirilmesi gibi i?lemlerin yapyldy?y ortamdyr.
Kontrol programy: parça programyny giri? bilgileri olarak alynarak, sinyallere dönü?türülüp hareket elemanlaryna iletme i?ini yapar.
CNC kontrolleri özellikle 1980 `lerde daha güçlü ve kullanymy kolay bir hale gelmi?tir. Test ve simulasyon gibi modüllerin eklenmesi ile daha güvenli i?lem yapabilme olana?y sa?lanmy?tyr. Modern makina konrolleri yerel a?larla (local area network-lan) di?er sistemler ile bilgi aly?-veri?i yapabilmektedir. Bu ?ekilde esnek imalatlar sistemlerin geli?mesi kolayla?my?tyr. NC sistemleri, tornalama, frezeleme, delme, ta?lama, delik geni?letme ve edm (electro discharging machine) makinalarynda ba?ary ile uygulanmaktadyr.
CNC`lerin genel olarak kullanym alanlary üç ana grupta toplanabilir;
1. I?leme merkezi: birkaç i? ayny tezgahta yapylabilmektedir. Freze, delme ve delik geni?letme gibi…?
2. Tornalama merkezi: otomatik takym de?i?tirme sistemini de kapsayan tornalama i?lemlerinin yapyldy?y tezgaha?
3. I?leme ve tornalama merkezi : tornalama, frezeleme, delik delme, delik geni?letme, ta?lama gibi operasyonlary kapsayan tezgahlar
4. Di?er NC makinalar: kaynak makinalary, çizim makinalary, muayene sistemleri, edm, laserle kesme gibi…?.
1.1. NC`nin temelleri
tipik bir NC ve CNC sistemi parça programyna ihtiyaç duyar. Bu program bloklar halinde düzenlenir. Her blok sayysal bilgi içerir. Bu bilgiler parça geometrisi ve i?lemeye ba?ly teknolojik bilgileri kapsar. Klasik i?leme ile NC sistemi kar?yla?tyryldy?ynda; klasik yöntemde, bir operatör parçayy istenilen ?ekilde i?ler. Kesme i?lemi operatörün görmesi ve karar vermesi ile gerçekle?tirilir. NC sistemde tecrübeli bir operatöre ihtiyaç yoktur. Yalnyzca i?lemlerin monitörden izlenmesi gereklidir. Bunun yanynda parçanyn tezgaha ba?lanmasy ve alynmasy gereklidir. Parça programy manual olarak veya bilgisayar destekli bir dilde (Automatically Programmed Tool Language-Apt) yapylabilir.
NC ve CNC makinalarda her eksen hareketi ayry bir tahrik devresi ile kontrol edilir. Tahrik için bir dc motor, hidrolik aktuatör veya step motor kullanylabilir. Bunlaryn seçimi istenilen güce göre de?i?ir. Her hareket ekseninin ayry bir kontrol çevrimi vardyr. CNC sistemlerde iki tür kontrol devresi vardyr. Kapaly kontrol devresinde mevcut pozisyon ile istenilen pozisyon kar?yla?tyrylyp aradaki hata 0 (syfyr)`a getirilmeye çaly?ylyr. Bu negatif bir geri besleme türüdür. Kontrol ünitesinden çykan sinyaller, bir komparatör yardymyyla motora verilir; motor ve iletim sistemi kyzakla birlikte harekete geçer. Sezgi elemany sürekli olarak kyza?yn gerçek konumunu ölçer ve komparatöre geri gönderir, burada gerçek de?er ile istenilen konum kar?yla?tyrylyr. Farka göre motor yava?latylyr veya hyzlandyrylyr. Açyk kontrol devresinde motora verilen sinyaller, motora ve buna ba?ly olan ilerleme sistemini harekete geçirir ve kyzak istenilen konuma gelir. Burada hareketi kontrol eden bir sezgi elemany yoktur. Kyza?yn tam olarak istenilen konuma gelmesi bu sistemde ancak step motor ile mümkündür [2].
1.2. NC sistemlerinin avantajlary
NC sisteminde insan faktörü azaltylarak hatalar minimum seviyeye indirilebilir. Bu sistemde bir operatör bir kaç makineye bakabilir. Klasik metotta bir adymdan di?er adyma geçerken bir duraklama ya?anyr. Çünkü operatör kesmenin do?ru olup olmady?yny anlamak için ölçüm yapmak zorundadyr. Operatörün yorulmasy ile üretim hyzy dü?er. NC sistemde böyle bir problem yoktur. Çünkü do?ruluk her zaman nümerik kontrolle sa?lanyr. NC sisteminde yüksek do?rulukta parça üretilebilir. Karma?yk parçalar kolay ve do?ru bir ?ekilde üretilebilir. Genel olarak özellikleri a?a?ydaki ?ekilde özetlenebilir.
Tam bir esneklik
Yüksek do?ruluk
Karma?yk parçalaryn imalaty
Kysa üretim zamany
Yüksek verimlilik
Programlama ise ?u ?ekilde gerçekle?tirilebilir:
Elle yapylarak G-kodu çykarma
Apt gibi programlama dilleri kullanylarak
Grafik etkile?ime dayanan sistemlerle; cam
Modele veya prototipe dayanan sayysalla?tyrma (digitizing) tekni?i ile tersine mühendislik
Programlama i?lemi ?u an kullanylan cad/cam sistemlerinde otomatik olarak gerçekle?tirilir
apt dili:
Bir NC program elde etmek için bilgisayar dilinde yazylan ve bilgisayar tarafyndan i?lenen tala? kaldyrma i?leminin bir ifadesidir. Apt dili günümüzde kullanylan cad/cam sistemlerinin temelini olu?turmaktadyr. Apt programy esasen cldata (cl=cutter location) denilen ve takym yolunu belirten genel bir çözüm verir. Bu çözüm postprosesör denilen bir i?lemle, çe?itli kontrol sistemlerine sahip CNC tezgahlaryna uygulanyr.
Apt programlama dili ?u kysymlardan olu?ur:
1. Program komutlary
2. Geometrik komutlar
3. Teknolojik komutlar
4. Takym hareket komutlary
5. Matematiksel komutlar
6. Yardymcy komutlar
7. Postprosesör komutlary
Apt programlama dili 600 kelimeden fazla kelime içerir. Bunlar kullanylarak parça tanymlanyr. Bazylary ?unlardyr; point, plane, circle, cylinder, ellips, hyperb, cone ve sphere?program satyrlary genel olarak komut kelimesi ve konum bilgilerini içerirler.
Apt dilinde programlamanyn üç dezavantajy vardyr.
1. Programcy apt dilinin yapysyny ve komutlaryny ö?renmek zorundadyr.
2. Programcy mühendislik çizimlerini okuyabilmek ve parça geometrisini apt dili için tanymlamak zorundadyr.
3. Programcy programlady?y takym yolunu kafasynda canlandyrmalydyr.
1.3. Sistem yapysy - kontrol tipleri
CNC sistemleri ptp (point to point) ve cp (continuous path/contouring systems) olarak ikiye ayrylabilir. Tipik bir ptp sistemi CNC delme makinasynda görülebilir. Delme operasyonunda, makinanyn tablasy delinecek nokta tam olarak takymyn altyna gelene kadar hareket eder ve sonra delik delinir. Takym sayysal olarak tanymlanan noktaya hareket eder ve durur. Cp ve CNC makinalarda, eksen hareketi gerçekle?tirilirken takym i?leme devam eder (frezede oldu?u gibi..). Tüm eksenlerin hareketi e? zamanly ve farkly hyzlarda hareket edebilir.
1.4. Adaptif kontrol (adaptive control-ac)
bazy CNC tezgahlaryn donatyldy?y ac sistemi; tezgahy belirli bir parametreye göre optimum ?ekilde çaly?tyryr. Ek bir kontrol sistemi olan ac synyrlayycy ve optimal olmak üzere iki gruba ayrylyr. Synyrlayycy adaptif kontrol (ac constrain -acc) sisteminde, tala? kaldyrma i?lemini etkileyen bir faktör, belirlenen bir de?erde sabit tutulmakta ayny anda di?er faktörler synyrlanmaktadyr. Sabit tutulan faktör: kesme kuvveti, motor gücü, yüzey kalitesi vb. Olabilir. Bu de?er sistem için referans de?erdir. Optimal adaptif kontrol (aco) sisteminde maksimum verimlilik veya minimum i?leme maliyeti gibi faktörlere ba?ly olarak belirlenen optimum kesme hyzy, optimum takym ömrü veya a?ynmasy gibi bir kriter tayin edilir ve tezgahyn çaly?masy bu kritere göre gerçekle?tirilir.
Metal kesme i?lemleri için ac sistemi CNC`nin mantyksal bir uzantysydyr. CNC sistemlerinde takym ve i? parçasy arasyndaki mesafe kontrol edilir. Parça programcysy kesme hyzy ve ilerleme hyzyny belirlemek zorundadyr. Bu kesme parametrelerinin tanymlanmasy tecrübenin yanynda i? parçasy, takym malzemesi, makina özellikleri, so?utma etkileri gibi faktörlerin bilinmesine ba?lydyr. Kesme parametrelerinin seçimi direk olarak ekonomiklik faktörünü, ürünün boyutsal do?rulu?unu, yüzey düzgünlü?ünü, takym a?ynma oranyny ve takymyn kyrylmasyny etkiler. Ac `da bu üretim ve ürün kalitesine ba?ly faktörlerin i?leme syrasynda iyile?tirilebilir. Bu i?lem de?i?kenlerinin gerçek zamanly olarak ölçülerek kontrol edilir [1,2].
2. Cad/cam sisteminin fonksiyonlary:
cad, bilgisayar sistemlerinin kullanylarak parça olu?turma, de?i?tirme, analiz ve tasarymyn optimizasyonu gibi i?lemleri kapsamaktadyr. Bu sistemler yazylym ve donanym kysymlaryndan olu?ur. Yazylym olarak, parçalaryn gerilme-?ekil de?i?imi analizinin yapylabildi?i programlar, mekanizmalaryn dinamik cevaplary, ysy transferi hesaplary ve NC parça programlama gibi örnekleri verilebilir.
Cam, bilgisayar sistemlerinin planlama, yönetme ve bir imalat sürecinin kontrolünde do?rudan veya dolayly olarak kullanylarak yapylan i?lemleri kapsamaktadyr. Imalatta cam örne?i olarak NC parça programlamanyn bilgisayar yardymyyla yapylmasy verilebilir. Cad/cam teknolojisi tasarym ve imalatyn daha fazla entegrasyonu yönünde geli?mektedir. Cam a?a?yda syralanan fonksiyonlary yerine getirebilmektedir.
Tasarym
Analiz
Çizim
Süreç planlama
Parça programlama
Program do?rulama
Parça i?leme
Muayene
Bu fonksiyonlar a?a?yda açyklanmy?tyr.
Tasarym: tasarymcy kafasyndaki fikirleri bir grafik ekranyna yansytabilir. Parçalaryn birbirine uygunlu?unu görülebilir. Parametrik tasarym gerçekle?tirilerek benzer ürün a?acyndan parçalaryn tasarymy için süre kazanmy? olur. De?i?ken parametreler girilerek istenilen tasarym parametrik olarak elde edilebilir. Bu parametreler optimize edilebilir veya di?er bazy özelliklerin fonksiyonu olarak tanymlanabilir.